GREN

Νίκος Γκάτσος

Βιογραφικό

Γεννήθηκε το 1911 στην Ασέα Αρκαδίας, όπου και τελείωσε το Δημοτικό Σχολείο. Για το Γυμνάσιο, κατόπιν, πήγε στην Τρίπολη κι εκεί γνώρισε τα λογοτεχνικά βιβλία, μα και τις μεθόδους αυτοδιδασκαλίας ξένων γλωσσών. Έτσι, όταν ήρθε στην Αθήνα για να εγγραφεί στη Φιλοσοφική Σχολή, ήξερε, αρκετά καλά, αγγλικά και γαλλικά. Ήξερε, επίσης αρκετά καλά, τον Παλαμά, τον Σολωμό και το δημοτικό τραγούδι, αλλά και τις νεωτεριστικές τάσεις στην ποίηση της Ευρώπης. Στην Αθήνα, όπου εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του, άρχισε να μπαίνει στους λογοτεχνικούς κύκλους της εποχής και να δημιουργεί –συγχρόνως– τα δικά του μυθικά στέκια.

Τα πρώτα του ποιήματα –μικρής έκτασης και κλασικού ύφους– δημοσιεύτηκαν στη Νέα Εστία το 1931 και στο Ρυθμό το 1933. Στη συνέχεια, συνεργάστηκε κυρίως με τα Νέα Γράμματα, τα Καλλιτεχνικά Νέα και τα Φιλολογικά Χρονικά, δημοσιεύοντας κριτικά άρθρα και σημειώματα. Την υποδειγματική ποιητική του σύνθεση Αμοργός την εξέδωσε από τον Αετό το 1943. Τελειώνοντας ο πόλεμος, συνεργάστηκε με την Αγγλοελληνική Επιθεώρηση ως μεταφραστής και με το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας ως ραδιοσκηνοθέτης, για λόγους καθαρά βιοποριστικούς.

Για τους ίδιους λόγους ξεκίνησε να γράφει στίχους πάνω στις μουσικές του Μάνου Χατζιδάκι, προσδιορίζοντας, έτσι, και καθορίζοντας το σύγχρονο ελληνικό τραγούδι. Αργότερα συνεργάστηκε και με τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Σταύρο Ξαρχάκο, αλλά και με άλλους αξιόλογους συνθέτες. Κυριότεροι κύκλοι τραγουδιών του οι: Μυθολογία (1965), Νυν και αεί (1974), Δροσουλίτες (1975), Αθανασία και Τα παράλογα (1976), Ρεμπέτικο (1983), Σκοτεινή μητέρα (1986) και Μύθοι μιας γυναίκας (1988). Το στιχουργικό του έργο κυκλοφορεί συγκεντρωμένο στον τόμο Όλα τα τραγούδια (εκδ. ΠΑΤΑΚΗ, 1999).

Η ικανότητά του να χειρίζεται τον λόγο με ακρίβεια, έκανε το Θέατρο Τέχνης, το Εθνικό Θέατρο και το Λαϊκό Θέατρο να του εμπιστευθούν τις μεταφράσεις πολλών θεατρικών έργων, μεταφράσεις που παραμένουν «κλασικές». Ορισμένα από τα έργα που μετέφρασε είναι: από τα ισπανικά, Ματωμένος Γάμος (1945), Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα (1954) και Ο Περλιμπλίν και η Μπελίσα (1959), του Φ. Γκ. Λόρκα συγκεντρωμένα στον τόμο Θέατρο και ποίηση, και Φουέντε Οβεχούνα (1958), του Λόπε δε Βέγα· από τα αγγλικά, Μονόπρακτα (1957, 1959), του Τ. Ουίλλιαμς, Ιώβ (1959) του Α. Μακ Λης, Ο πατέρας (1962), του Α. Στρίντμπεργκ και Ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα στη νύχτα (1965), του Ε. Ο’Νηλ.

Τιμήθηκε με το Βραβείο του Δήμου Αθηναίων (1987) για το σύνολο του έργου του και του απονεμήθηκε ο τίτλος του Αντεπιστέλλοντος Μέλους της Βασιλικής Ακαδημίας Καλών Γραμμάτων της Βαρκελώνης (1991) για τη συμβολή του στη διάδοση της ισπανικής λογοτεχνίας στην Ελλάδα.

Επέστρεψε στην Ασέα, πλήρης ημερών και γνώσεων, στις 12 Μαΐου 1992.

Albums